Dit omvangrijke werk is tot stand gekomen door de medewerking van onderzoekcentra, de fytofarmaceutische industrie en in het bijzonder van de aardbeitelers zelf. Daarom danken wij in de eerste plaats alle telers die de laatste jaren proefvelden ter beschikking stelden, nl. de families Smets en Socquet in Kortrijk-Dutsel, de familie Vandeborne uit Melveren, de familie Hermans uit Berbroek, de familie Jansen uit Aarschot, de familie Vrancken uit Mopertingen en de familie Schurmans uit Kortenaken. Tevens danken wij ir. P. Creemers, lic. G. Sterk, ing W. Brugmans, W. Goossens (Opzoekingsstation van Gorsem), Dir. W. Baets en ir. F. Lieten (Proeftuin der Noorderkempen). De unieke en prettige samenwerking heeft ongetwijfeld een positieve uitwerking naar de aardbeibedrijven toe.Een speciaal woord van dank richten wij te Sint- Katelijne-Waver, voor het belangeloos uitvoeren van bepaalde grondontsmettingsmethoden. Wij danken ook alle fytofarmaceutische firma's die gratis de proefprodukten hebben geleverd die nodig zijn voor onze proefveldwerking. Tot slot danken wij allen die rechtstreeks of onrechtstreeks hebben bijgedragen tot het welslagen van de proeven of de samenstelling van deze brochure.
ind. ing. F. MEURRENS - ir. A. DEMEYERE - ir. L. DE TEMMERMAN

ALGEMEEN

Voor- en nadelen van chemische onkruidbestrijding

Voordelen:
snelle methode
meest efficiënte methode
goedkoper dan mechanische onkruidverdelging

Nadelen:
soms treedt groeiremming op
door klimaatsomstandigheden kan schade ontstaan
er treedt gemakkelijk struktuurbederf op
milieubelastend

De hoeveelheid spuitoplossing varieert tussen de 200 - 500 l/ha. Ze is o.a. afhankelijk van:
- de grootte van het onkruid
- het al of niet gefractioneerd toepassen van de normale dosis. Bij meermalige gefractioneerde toepassing volstaat 200 l/ha.

Indien enkel de grond tussen de zwarte plastiekstroken behandeld wordt, gebruikt men de dosis die overeenstemt met de oppervlakte van de grond (niet de dosis die overeenstemt met de oppervlakte van grond + plastiekstroken). Een voorbeeld maakt dit duidelijk.

Voorbeeld:
Stel een perceel aardbeien geplant op zwarte plastiek met een totale oppervlakte van 1 ha.
Voor de onkruidbestrijding gebruikt men Venzar aan 1 kg/ha.

1. Bij de behandeling van de totale oppervlakte: (grond + plastiek), bedraagt de dosis voor het perceel: 1 kg Venzar
2. Bij de behandeling van enkel de grond tussen de plastiek, bedraagt de te bespuiten oppervlakte slechts 0,5 ha. De dosis voor het perceel bedraagt dan 0,5 kg Venzar.

VOORNAAMSTE EIGENSCHAPPEN
VAN DE BELANGRIJKSTE HERBICIDEN

Dit is het meest gebruikte bodemherbicide in aardbeien. De nawerking bedraagt 5-6 maanden. Te gebruiken op een propere lichtvochtige bodem. Indien klein onkruid aanwezig is, voegt men best een produkt op basis van Fenmedifam (=Betanal) toe. Bij veel neerslag kort na een behandeling ontstaat inspoeling tot in de wortelzone. Daardoor kan ernstige schade ontstaan aan het gewas. In verlate teelt niet gebruiken vóór of tijdens de beregeningsperiode kort na 't planten. Indien Venzar over de plastiek gespoten wordt, bestaat er gevaar voor ernstige gewasschade.

Fenmedifam, Betanal...

Dit is een contactherbicide, toe te passen in het jeugdstadium van de onkruiden. Er is geen nawerking in de bodem. Meestal wordt Betanal gebruikt in combinatie met een bodemherbicide.
Betanal is zeer veilig voor het gewas, behalve bij hoge temperatuur (> 23°C) en bij nachtvorst.
De spuitoplossing moet onmiddellijk na 't klaar maken verspoten worden. Er bestaat anders kans op verstopping van de spuitdoppen.
Betanal mag zonder gevaar over de aardbeiplanten en over de plastiek gespoten worden.

AZ 500

AZ 500 is een bodemherbicide met lange nawerking. Bepaalde reeds ontwikkelde onkruiden worden eveneens afgedood, waaronder akkerkers. Het beste resultaat wordt bekomen op een vochtige, killige bodem. Er is onvoldoende werking op een droge grond.
AZ 500 mag over 't gewas en over de plastiek gespoten worden. Er is geen gevaar voor inspoeling tot in de wortelzone.
Er zijn risico's verbonden voor de volgteelten na 't gebruik van AZ 500. Na 't ploegen van de grond bestaat de kans dat er restanten van het produkt in de wortelzone van het gewas terecht komen. Het gevaar voor onvoldoende wortelvorming is dan bijzonder groot.

Stomp Flow

Stomp Flow is een bodemherbicide met een nawerking van enkele maanden. Muur wordt ook in een redelijk groot stadium nog afgedood. Het produkt mag enkel over aardbeien in rusttoestand gespoten worden. Tijdens de groeifase van de planten ontstaat zware gewasbeschadiging.
Een killige, vochtige bodem is noodzakelijk om een goede onkruidwerking te verkrijgen.

Matrigon

Matrigon is een systemisch bladherbicide, behorend tot de familie van de groeihormonen. De toepassing mag enkel gebeuren op aardbeien die in rusttoestand verkeren.
Het werkingsspectrum is zeer eng. Alleen de samengesteld- bloemigen worden bestreden. Tot dit geslacht behoort o.a. kamille. Met Matrigon kan men dit probleemonkruid, zelfs in volwassen toestand, in de winter bij zacht weer nog goed bestrijden.

Fusilade 2000, Targa

Beide produkten zijn niet identiek aan elkaar, maar bezitten ongeveer dezelfde eigenschappen.
Ze zijn enkel werkzaam tegen grassen, behalve straatgras. Ze mogen dus over de aardbeiplanten gespoten worden.
Meestal worden ze gebruikt tegen opslag van raaigras en tegen pemen. Graanopslag na 't leggen van het stro kan men niet meer bestrijden. Deze middelen mogen immers niet meer toepepast worden vanaf begin bloei.

Gramoxone, Paraquat

Gramoxone is een contactherbicide dat alle groene plantendelen vernietigt. Het mag dus in geen geval over de aardbeiplanten gespoten worden.
Meestal wordt het na de winter toegepast met een beschermkap om ontwikkelde onkruiden tussen de zwarte plastiek af te doden.
Het produkt is niet systemisch en er is geen nawerking. Onkruiden met een sterk ontwikkeld wortelgestel kunnen nadien terug doorschieten.
Gramoxone kan ook gebruikt worden om reeds gekiemd onkruid juist voor 't planten te vernietigen (= chemisch schoffelen). Enkele dagen na de toepassing mag men planten.

[Boven]

z goed		goed		matig	onvold

[Boven]

PROEF TE AARSCHOT (Elsanta)

Technische gegevens

• grondsoort: zand
• plantdatum: eind augustus
• behandelingsdata:
  11/9/92 (alle objecten)
  6/10/92 (nrs. 2 en 7)
  22/10/92 (nrs. 2 en 7)

1. Venzar: 7,5 gr/are + Betanal: 45 ml/are
2. Venzar: 2,5 gr/are + Betanal: 45 ml/are ( 3 x )
3. PM 1 + Betanal: 45 ml/are
4. PM 3 + Betanal: 45 ml/are
5. Onbehandeld
6. PM 2 + Betanal 45 ml/are
7. Betanal: 15 ml/are ( 3 x )
8. PM 2 + PM 3

ONKRUIDEN	Aantal onkruiden op 4 m2 (begin november)
	1	2	3	4	5	6	7	8
Straatgras	19	6	5	7	8	23	38	8
Herik					3
Kamille	2	1		3	8	1	2	6
Melganzevoet	2	1						2
Muur	15	3	1	2	12	5	18	10
Perzikkruid				1
Spurrie	12	6	1	1	63	1	4	7
Wikke	5	4		2	8	1	4	1
Andere, o.a. Flaginella	1		1		30
TOTAAL	56	21	8	16	147	16	66	34

PROEF TE RIJKHOVEN (Selva)

Technische gegevens

• grondsoort: zandleem, droog bij alle toepassingen
• plantdatum: 15/3/93
• behandelingsdata: - 7/4/93 (alle objecten)
• 16/4/93 (nrs. 2,4,7,9)
• 13/5/93 (nrs. 2,4,7,9)

1. Venzar: 9 gr/are + Betanal: 45 ml/are
2. Venzar: 3 gr/are + Betanal: 45 ml/are (3x)
3. PM 1 + Betanal: 45 ml/are
4. PM 1 (1/3 dosis) + Betanal: 45 ml/are (3x)
5. Onbehandeld
6. PM 2 + Betanal: 45 ml/are
7. PM 2 (1/3 dosis) + Betanal: 45 ml/are (3x)
   
8. PM 3 + PM 4
9. PM 3 (1/3 dosis) + PM 4 (3x)

ONKRUIDEN	Aantal onkruiden op 3 m2 (24/5/93)
	1	2	3	4	5	6	7	8	9
Melganzevoet	5		2		17	3		1
Zwarte nachtschade	26	1	19		17	4		8
Graanopslag	4	5	1	6	3	3	7	1	1
Akkerviooltje	1		2		1	3		2
Kamille					5
Varkensgras	1		1	1	3			3
Muur			1		1				1
Perzikkruid		3	2		1
Andere	1	1	3		3	1
TOTAAL	38	10	31	7	51	14	7	15	2
REMMING op 23/4/93	2-3	2-3	1-2	1	0	2	1	2	3

BESPREKING

Uit deze 2 representatieve proeven kunnen we met zekerheid stellen dat de gefractioneerde toepassing met dosisverlaging van de bodemherbiciden veel efficiënter is. In enkele gevallen was er ook minder groeiremming van het gewas te merken.
De 1- malige toepassing van Venzar + Betanal liet in alle proeven veel onkruiden ontsnappen.
De niet erkende bodemherbiciden (PM 1, PM 2 en PM 3), gaven in alle toepassingen een betere onkruidbestrijding in vergelijking met Venzar. De gefractioneerde toepassing gaf met deze proefmiddelen een bijna perfecte onkruidbestrijding.
De proefmidelen bleken in de meeste gevallen ook veiliger voor de aardbeiplanten. De grootste remming werd genoteerd met Venzar.
De nawerking van de geteste proefmiddelen bleek vrij kort te zijn. PM 1 en PM 3 aan normale dosis hadden een nawerking van 5-6 weken. De nawerking van PM 2 bedroeg ongeveer 2 maanden.

[Boven]