aardappel

Natrot


Algemeen | Aantastingsbeeld | Levenswijze | Voorkomen/Bestrijden | Foto's
Algemeen

De bacterie, die natrot (Erwinia carotovora subsp. carotovora) veroorzaakt, komt algemeen in alle gronden voor. Daarnaast zijn er nog een aantal bacterie- (zwartbenigheid en stengelnatrot) en schimmelziekten (roodrot, waterig rot), die op natrot gelijkende verschijnselen vertonen. Met natrot wordt een bacterieel natrot bedoeld samenhangend met te natte veldomstandigheden of natte bewaring, of als secundaire aantasting bij andere ziekten zoals de aardappelziekte en droogrot.


Algemeen | Aantastingsbeeld | Levenswijze | Voorkomen/Bestrijden | Foto's
Aantastingsbeeld

Aantasting in het veld begint als kleine geelbruine ovale vlekjes rond de lenticellen (1), die door de natte omstandigheden vaak wat groter zijn dan normaal zijn (2). Wordt op dit moment de knol gerooid dan gaat door droging de bacterie te gronde en blijft de aantasting beperkt tot bruine, licht ingezonken necrotische ovale vlekjes rond de lenticellen. In de bewaring treedt rot op als de knollen nat in de bewaring worden gebracht. De knol gaat snel tot rotting over. Aangetaste weefsels zijn dan erg nat en roomkleurig tot licht beige en worden zalfachtig. De overgang tussen gezond en aangetast weefsel is vaag. In het beginstadium is het rot vrijwel geurloos, maar door het optreden van secundaire bacteriën wordt het rot vaak slijmerig en gaat stinken. Vaak is aantasting pleksgewijze in het veld aanwezig samenhangend met plasvorming. Onder zeer natte omstandigheden kan het gehele veld aangetast zijn. De verschijnselen van natrot worden licht verward met die van waterrot, ontdooide bevroren knollen en rot samenhangend met zwartbenigheid en stengelnatrot.

Algemeen | Aantastingsbeeld | Levenswijze | Voorkomen/Bestrijden | Foto's
Levenswijze

E. carotovora subsp. carotovora komt in alle gronden en op alle aardappelen voor. De bacterie kan aardappelen alleen dan aantasten als deze in natte, anaërobe (zuurstofarme) omstandigheden komen te verkeren. In het veld kunnen deze omstandigheden ontstaan door overmaat aan neerslag, overstroming en plasvorming (onder andere in sproeisporen). In de bewaring is de aanwezigheid van water tussen de knollen de aanleiding tot het optreden van natrot. Dit kan gebeuren door het binnenbrengen van natgerooide of tijdens het transport natgeregende knollen of door het lekken van zieke of bevroren knollen. Door natrot lekkende knollen zijn extra gevaarlijk omdat behalve vocht ook de bacteriën in grote hoeveelheden vrij komen. Het optreden van natrot kan worden tegengegaan door een goede ontwatering en structuur van de percelen. Partijen met natrot zijn slecht houdbaar en moeten worden gescheiden van gezonde partijen.

Algemeen | Aantastingsbeeld | Levenswijze | Voorkomen/Bestrijden | Foto's
Voorkomen/bestrijden

Voorkom de vorming van plassen op het veld door een goede ontwatering en structuur van de grond. Verwijder bij het rooien en in ieder geval voor de opslag aangetaste knollen, onder andere de moederknollen. Aangetaste partijen snel drogen en koel en droog bewaren en niet opslaan bij gezond materiaal. Chemische bestrijding van natrot is onbekend.

(Bron: Aardappelziektenboek, Aardappelwereld BV - L.J. Turkensteen)

Algemeen | Aantastingsbeeld | Levenswijze | Voorkomen/Bestrijden | Foto's
Foto's
  1. Knol via lenticellen geïnfecteerd met Erwinia-bacteriën.
  2. Door vocht vergrote lenticellen op een nog niet afgeharde schil.